Strona główna › Podcast › Magnez: sól z angielskiego źródła
Magnez: sól z angielskiego źródła
Odcinek po francusku. Pełny tekst można przeczytać poniżej po polsku.

Tekst odcinka
Lato 1618 roku. Susza przygniata południe Anglii. Jakieś dwadzieścia kilometrów od Londynu, na wrzosowisku w Epsom, pastuch o imieniu Henry Wicker rozpaczliwie szuka wody dla swoich zwierząt. W końcu znajduje kałużę. Prowadzi tam stado. I wtedy dzieje się coś dziwnego: spragnione krowy odmawiają picia.
Gorzka woda
Tak przynajmniej głosi miejscowa tradycja. Henry Wicker, zaintrygowany, sam próbuje wody. Jest gorzka. Zdecydowanie gorzka. A ci, którzy ją piją, odczuwają skutek równie szybki, co niespodziewany: rozluźnia jelita. Silny naturalny środek przeczyszczający, który tryska z dziury na wrzosowisku.

W XVII wieku nic więcej nie potrzeba, by dorobić się fortuny. Wieść się rozchodzi. Londyńczycy przyjeżdżają pić wodę z Epsom, a potem wożą ją w butelkach. Małe miasteczko staje się modnym uzdrowiskiem, ze spacerowiczami, zajazdami, rozrywkami. W połowie stulecia o wodach z Epsom mówi się nawet na kontynencie.
Od soli do metalu
W 1695 roku angielski lekarz i botanik Nehemiah Grew interesuje się źródłem bliżej. Odparowuje wodę i odzyskuje małe białe kryształki. Opisuje je, nadaje im nazwę, a sole z Epsom oficjalnie trafiają do aptek. Miejscowy aptekarz twierdzi, że wytwarzał je już od lat: natychmiast zaczynają się spory handlowe. Sól, która dobrze się sprzedaje, zawsze ma wielu ojców.

Ale jedno pytanie pozostaje otwarte: co jest w tej soli? Nikt tego nie wie. Trzeba czekać do 1755 roku. W Edynburgu chemik Joseph Black bada biały proszek zwany „magnezją białą”. Wykazuje, że nie ma on nic wspólnego z wapnem, z którym go mylono. To odrębna substancja. Jej nazwa pochodzi od Magnezji, regionu Grecji znanego od starożytności z minerałów.
Potem, w 1808 roku w Londynie, Humphry Davy przepuszcza prąd elektryczny przez tę magnezję i udaje mu się wydobyć z niej metal. Nazywa go najpierw „magnium”. Nazwa ewoluuje: będzie to magnez. Tajemnica Epsom zostaje wreszcie rozwiązana. Woda w kałuży była bogata w siarczan magnezu. Krowy miały rację, krzywiąc się.
Od tamtej pory sole z Epsom nigdy nie opuściły domowych szafek. Spotykamy je dziś głównie w wodzie do kąpieli, z ich stuletnią reputacją.
Jeden minerał, wiele form
Magnez zaś stał się minerałem gwiazdą. Uczestniczy w setkach reakcji w organizmie. Przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia, do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i prawidłowej czynności mięśni. Państwa organizm go nie wytwarza: znajduje go w diecie, w orzechach i nasionach, zielonych warzywach, pełnych ziarnach.
I tu historia z Epsom staje się użyteczna. Na etykiecie magnezu samo słowo „magnez” nie wystarcza. Jest zawsze połączone z czymś innym: siarczan, cytrynian, bisglicynian, jabłczan. Każda forma ma swój profil, zwłaszcza pod względem komfortu trawiennego. Siarczan z Epsom, jak Państwo zrozumieli, od czterech wieków słynie z działania na pasaż jelitowy.
W Herba Barona w Paryżu, gdy czytamy z Państwem etykietę magnezu, pierwszą linijką, na którą patrzymy, jest forma. Nawyk, który w pewnym sensie pochodzi od angielskiej krowy.
Cztery wieki później nadaliśmy temu minerałowi uczone nazwy, wzory chemiczne, kapsułki i tabletki. Ale wszystko zaczęło się od odmowy. Spragnionego stada przed gorzką kałużą. Jeśli chodzi o etykiety, krowy z Epsom po prostu przeczytały pierwszą linijkę przed wszystkimi.