Zamknięte · otwieramy ponownie o 9:30 Dostępne w naszym sklepie w Paryżu → zapraszamy — jest Twój, bez rezerwacji Click & Collect w 2 godziny Wysyłka FR|EN
×

Odbiór w sklepie — Click & Collect w 2 godziny

Zamów online i odbierz w sklepie w ciągu 2 godzin w godzinach otwarcia (wtorek–sobota, 9:30–18:30).

Przeglądaj sklep →
×

Stan magazynu sklepu, w czasie rzeczywistym

Nasz sklep jest połączony z naszą kasą : liczba widoczna przy każdym produkcie to ilość faktycznie obecna na półce, aktualizowana na bieżąco. To, co widzisz jako dostępne, możesz przyjść i odebrać : jest Twoje, bez rezerwacji.

Zobacz produkty dostępne od ręki →
×
Alexandre Felici, fondateur d'Herba Barona
Alexandre Felici
Założyciel Herba Barona, od 2006 roku

To Alexandre wybiera, jeden po drugim, wszystkie produkty w sklepie — stawiając na czystość formuł i marki, których nie znajdziesz nigdzie indziej.

Pasjonat nutriterapii i diety ketogenicznej (keto), poświęca czas, aby pokierować Cię ku temu, co naprawdę Ci odpowiada — w sklepie lub mailowo.

Zadaj pytanie Alexandre’owi →
×

Godziny otwarcia

Otwarte od 9:30 do 18:30, od wtorku do soboty włącznie. Zamknięte w niedziele i poniedziałki.

×

Dostawa — Francja

  • Mondial Relay : 3,90 € do 500 g
    Termin: od 3 do 5 dni roboczych
  • Colissimo punkt odbioru : 4,90 € — Bezpłatnie od 75 €
    +3 € powyżej 500 g, także gdy dostawa jest bezpłatna
    Termin: 24 godz. w Paryżu · 48 godz. we Francji
  • Colissimo do domu : 7,90 € — Bezpłatnie od 95 €
    +5 € powyżej 500 g, także gdy dostawa jest bezpłatna
    Termin: 24 godz. w Paryżu · 48 godz. we Francji

Kiedy wyrusza Państwa paczka?
Od wtorku do piątku, przed 15h30 : tego samego dnia
W piątek po 15h30, w sobotę lub w niedzielę : w poniedziałek rano
W poniedziałek : we wtorek

Wszystkie ceny i terminy → Ogólne warunki sprzedaży
×

Wyjątkowe zamknięcie

Notre magasin est fermé ce jour férié.

Nous rouvrons le lendemain à 9h30.

Możesz zamawiać online o każdej porze : Twoje zakupy czekają na Ciebie do ponownego otwarcia, a wysyłka wznawia się od następnego dnia roboczego.

×

Płatność w 100 % bezpieczna

Twoje płatności online są obsługiwane przez Monetico, platformę płatniczą Crédit Mutuel : szyfrowane i chronione przez 3-D Secure Twojego banku. Nigdy nie przechowujemy danych Twojej karty.

CB VISA AMEX PayPal Pay moneticoCRÉDIT MUTUEL
FR|EN

Strona główna › Podcast › Biały ryż, który wywoływał chorobę

Biały ryż, który wywoływał chorobę

Seria Siedem błędów na etykiecie · odcinek 6 · witamina B1 · 4 min 26 · 2026-11-06 · Herba Barona, podcast

Odcinek po francusku. Pełny tekst można przeczytać poniżej po polsku.

Witamina B1, świecący neuron i ziarno ryżu w łusce — ilustracja 3D — podcast Herba Barona Paris
To, co najcenniejsze, kryło się w łusce ziarna.

Tekst odcinka

Koniec XIX wieku, wyspa Jawa, w ówczesnych Holenderskich Indiach Wschodnich. W koszarach, szpitalach, więzieniach mężczyźni osuwają się na ziemię. Drętwieją im nogi, a potem odmawiają posłuszeństwa. Serce wpada w galop. Lekarze znają tę dolegliwość od dawna. Nosi dziwną nazwę: beri-beri.

Opowiada się, że słowo to pochodzi z jednego z języków południowej Azji i znaczy „nie mogę, nie mogę”. Pochodzenie jest sporne. Ale dobrze oddaje rozpacz tych, których to dotykało.

Batawia, w poszukiwaniu drobnoustroju

W 1886 roku Holandia wysyła na Jawę misję lekarską. Wśród jej członków jest młody lekarz wojskowy, Christiaan Eijkman. To czasy Pasteura: każda choroba musi mieć swój drobnoustrój. Eijkman zostaje na miejscu, by kierować małym laboratorium w Batawii, dzisiejszej Dżakarcie. Jego zadanie: znaleźć zarazek beri-beri.

Do swoich doświadczeń hoduje kury. I około 1890 roku następuje zwrot akcji: kury chorują. Chwieją się, tracą równowagę, mają paraliż bardzo podobny do beri-beri. Dla łowcy drobnoustrojów to dar losu. Być może wreszcie ma swój zarazek.

Śledztwo prowadzi do kuchni

Ale kilka miesięcy później, choć nikt nic nie zrobił, kury zdrowieją. Wszystkie. Eijkman prowadzi śledztwo, które prowadzi go… do kuchni. Przez miesiące jego kury karmiono resztkami gotowanego ryżu ze szpitala wojskowego. Białym, polerowanym ryżem, pozbawionym łuski. Potem nowy kucharz nie zgodził się, by wojskowy ryż karmił „cywilne” kury. Dostały ryż niepolerowany, wciąż otulony błonką. I wyzdrowiały.

Koszarowy kucharz ze skrzyżowanymi rękami przed garnkami białego ryżu, odmawia wiadra resztek, Jawa pod koniec XIX wieku
Uparty kucharz, który zmienił menu kur.

Eijkman sprawdza. Ryż biały: kury chorują. Ryż pełnoziarnisty: zdrowieją. Dowód jest tu, przed jego oczami. A jednak najpierw wyciąga błędny wniosek. Wyobraża sobie, że biały ryż zawiera truciznę, a łuska odtrutkę.

To jego następca, Gerrit Grijns, w 1901 roku odwraca perspektywę. Biały ryż nie dostarcza czegoś złego. Brakuje mu czegoś niezbędnego. Dziś pomysł wydaje się prosty. W tamtych czasach był rewolucyjny: można zachorować nie z powodu tego, co się je, ale z powodu tego, czego brakuje na talerzu.

Słowo „witamina”

W 1912 roku w Londynie biochemik polskiego pochodzenia, Casimir Funk, próbuje wyodrębnić tę tajemniczą substancję z otrębów ryżowych. Proponuje słowo na określenie tych czynników życiowych: „witamina”, od „aminy życia”. Słowo obiegnie cały świat. W 1929 roku Eijkman otrzymuje Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny. A w 1936 roku Amerykanin Robert Williams zdoła zsyntetyzować tę substancję: tiaminę, naszą witaminę B1.

Maszyna do polerowania ryżu z końca XIX wieku, żeliwna i drewniana, u stóp kupka brązowych otrębów
Polerowanie ryżu: to, co wyrzucano, zawierało to, co najważniejsze.

Oto paradoks tej historii. Postęp wymyślił maszyny do polerowania ryżu, by był biały, lśniący, dłużej się przechowywał. A to, co wyrzucano, ta cienka brązowa łuska, zawierało właśnie to, co najważniejsze. Pierwszym „suplementem” w historii był odpad z ryżu.

Dziś tiamina jest znana z tego, że przyczynia się do prawidłowego metabolizmu energetycznego, prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i prawidłowej czynności serca. Znajdziemy ją w pełnych ziarnach, roślinach strączkowych, wieprzowinie. W Herba Barona w Paryżu spotykamy ją na wielu etykietach, często w towarzystwie jej sióstr z grupy B.

Biały ryż był idealny. Biały, lśniący i prawie pusty. Trzeba było kur i upartego kucharza, by przypomnieć całkiem prostą prawdę: to, co najcenniejsze, bywa ukryte w tym, co się usuwa.